الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
244
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
ولى از آنجا كه گاهى در هم كوبيدن و كشتار دشمن سبب تحكيم موقعيت مسلمانان مىشود يكى از مصاديق اين جمله در شرايط خاصى كشتار دشمن مىتواند بوده باشد ، نه مفهوم اصلى جمله ! . به هر حال آيه مورد بحث مسلمانان را توجه به يك نكته حساس جنگى مىدهد ، و آن اينكه هيچگاه مسلمانان پيش از شكست كامل دشمن نبايد به فكر گرفتن اسير باشند ، زيرا چنان كه از پاره اى از روايات استفاده مىشود ، بعضى از مسلمانان تازه كار در ميدان « بدر » سعى داشتند دشمن را تا ممكن است اسير كنند ، براى اينكه طبق معمول جنگهاى آن روز ، پس از خاتمه جنگ ، مبلغ قابل ملاحظه اى به نام « فديه » يا « فداء » مىگرفتند و اسيران را در مقابل آن آزاد مىكردند . اين كار ممكن است بعضى از مواقع كار خوبى محسوب شود ، ولى قبل از اطمينان كامل از شكست دشمن كار خطرناكى است ، زيرا مشغول شدن به گرفتن اسيران و بستن دستهاى آنها و انتقال آنان به يك محل مناسب در بسيارى از اوقات جنگجويان را از اصل هدف جنگ باز مىدارد ، و چه بسا به « دشمن زخمخورده » امكان مىدهد كه حملات خود را تشديد و جنگجويان را در هم بكوبند ، همان گونه كه در حادثه جنگ احد توجه به جمعآورى غنائم گروهى از مسلمانان را به خود مشغول ساخت ، و دشمن از فرصت استفاده كرد و ضربه نهايى خود را بر آنها وارد كرد ! بنا بر اين گرفتن اسير تنها در صورتى مجاز است كه اطمينان كامل از پيروزى بر دشمن حاصل شود در غير اين صورت بايد با ضربات قاطع و كوبنده و پى در پى قدرت و نيروى دشمن مهاجم را از كار بياندازد . اما به محض حصول اطمينان از اين موضوع ، هدف انسانى ايجاب مىكند كه دست از كشتن بردارند و به اسير كردن قناعت كنند .